Wijzer antieke klokken

Herkennen

Wijzerplaat en wijzers beoordelen

Origineel, hersteld of vervangen, en hoe dat te zien is.

Materiaal
geemailleerd metaal, papier op karton, messing, geverfd blik
Vaak vervangen
wijzers, ophangring, glas
Herkenbaar herstel
overgeschilderde cijfers, nieuw papier, gepolijst messing

Een wijzerplaat vertelt twee dingen: van wie de klok is en hoe die behandeld is. Craquele in email, lichte verkleuring van papier en een doffe glans op messing horen bij de leeftijd. Een plaat die er als nieuw uitziet in een kast die duidelijk gebruikt is, is meestal opnieuw beletterd.

Wijzers zijn het onderdeel dat het vaakst is vervangen. Let op de verhouding: de minuutwijzer hoort tot de minutenring te reiken, de uurwerkwijzer tot ongeveer de cijferring. Wijzers die te kort of te lang zijn, of die qua stijl niet bij de cijfers passen, komen van een andere klok.

Bij oude lichtgevende wijzers en cijfers is voorzichtigheid geboden. Tot begin jaren zestig werd radium gebruikt, daarna tritium, dat vaak met een T op de plaat is aangeduid. Laat die verf intact en schuur er niet aan.

Een gerestaureerde plaat is geen gebrek, zolang het maar duidelijk is. Wie een klok koopt om te gebruiken heeft er weinig last van; wie verzamelt let er wel op.

In stappen

  1. Bekijk de plaat schuin in het licht: overschilderde delen liggen anders.
  2. Vergelijk de stijl van de wijzers met de cijfers.
  3. Controleer of de vierkante wijzeras nog strak zit en de wijzer niet doorslipt.
  4. Vraag bij een strak ogende plaat of die opnieuw beletterd is.