Wijzer antieke klokken

Herkennen

Merktekens en stempels op het uurwerk lezen

De achterplaat van het uurwerk zegt meer dan de wijzerplaat.

Kijk waar
achterplaat van het uurwerk, achter de klok
Wat staat er
merk of beeldmerk, kalibernummer, slingerlengte, herkomsttekst
Waarom daar
de wijzerplaat draagt de naam van de verkoper, de plaat die van de maker

Op de wijzerplaat staat lang niet altijd de maker. Winkeliers lieten hun eigen naam op de plaat zetten, en kastenbouwers kochten uurwerken in. Wie wil weten wie het uurwerk maakte, kijkt op de achterplaat: het messing plaatje dat aan de achterzijde van het werk zit.

Daar staan meestal vier dingen. Het merk of beeldmerk. Een kalibernummer of modelnummer. De slingerlengte in centimeters. En een herkomsttekst, zoals Made in Germany.

Beeldmerken zijn per fabrikant vast en veranderen zelden. Een ster met een J hoort bij Junghans, een adelaar met F, M en S bij Mauthe, JUF bij de Jahresuhrenfabrik van Schatz. Van veel merken zijn de beeldmerken gedocumenteerd in openbare handelsmerkindexen, waaronder mikrolisk.de en watch-wiki.org.

Bij twijfel telt de combinatie. Een enkel teken kan lijken op dat van een ander huis; merk, kalibernummer en herkomsttekst samen wijzen vrijwel altijd een kant op.

In stappen

  1. Haal de klok van de wand of open de achterdeur, en fotografeer de achterplaat recht van voren.
  2. Noteer alles wat er staat, ook losse letters en cijfers die op het eerste gezicht niets betekenen.
  3. Zoek eerst het beeldmerk op, dan het kalibernummer.
  4. Vergelijk het resultaat met de kast: past het uurwerk qua leeftijd en herkomst bij de kast?