Wijzer antieke klokken

Onderhoud

Slagwerk dat uit de pas loopt weer kloppend krijgen

De klok laten uitslaan en daarna alleen de uurwijzer verzetten.

Symptoom
de klok slaat een ander aantal dan de wijzers aangeven
Oorzaak
telradsysteem dat is doorgelopen
Oplossing
uitslaan tot het klopt, of de uurwijzer verzetten

Bij het oudere telradslagwerk telt de klok de slagen af aan een schijf met inkepingen. Wordt de klok verzet zonder te laten uitslaan, dan raakt die telling uit de pas met de wijzers. Het gevolg is een klok die vijf slaat terwijl de wijzers acht uur aangeven.

De eenvoudigste correctie is de klok laten uitslaan. Verzet de minuutwijzer telkens een heel uur vooruit en wacht tot de slagen klaar zijn, tot het aantal slagen overeenkomt met de stand. Zet daarna de tijd goed.

Bij een deel van de klokken kan in plaats daarvan de uurwijzer los worden verzet naar het uur dat geslagen wordt. Die wijzer zit op een wrijvingspassing en laat zich met lichte druk verdraaien. Forceer niets: zit de wijzer vast, laat het dan bij de eerste methode.

Een rechenslagwerk kent dit probleem niet. Die leest de wijzerstand af en loopt daarom vanzelf weer gelijk.

In stappen

  1. Wind eerst het slagwerk op.
  2. Verzet de minuutwijzer een uur vooruit en laat de klok uitslaan.
  3. Herhaal tot het aantal slagen bij de wijzerstand past.
  4. Zet daarna de juiste tijd, met de klok mee.