Wijzer antieke klokken

Onderhoud

De klok gelijkzetten en de gang bijstellen

Vooruit draaien mag, achteruit meestal niet, en de lens regelt het tempo.

Vooruit
minuutwijzer met de klok mee, en het slagwerk laten uitslaan
Achteruit
bij veel klokken schadelijk, zeker bij slagwerk
Sneller
lens omhoog draaien
Langzamer
lens omlaag draaien

Zet de klok gelijk door de minuutwijzer met de klok mee te draaien, en laat de klok bij elk half en heel uur uitslaan voor er verder wordt gedraaid. Achteruit draaien kan bij veel slagwerken schade geven en wordt daarom afgeraden.

Loopt de klok structureel voor of achter, dan wordt dat aan de slinger geregeld, niet aan de wijzers. De regelmoer zit onder de lens. Lens omhoog betekent een kortere slingerlengte en dus een snellere gang; lens omlaag betekent langzamer.

Stel in kleine stappen bij, ongeveer een halve slag per keer, en geef de klok daarna twee volle dagen om te laten zien wat de correctie doet. Een klok die op de minuut per week nauwkeurig loopt, doet het uitstekend voor een mechanisch uurwerk.

Een torsieslinger, zoals in een jaarklok, regelt anders: daar wordt de gang bijgesteld door de gewichtjes op de draaislinger naar binnen of naar buiten te zetten.

In stappen

  1. Noteer een week lang de afwijking per dag.
  2. Draai de regelmoer een halve slag in de juiste richting.
  3. Zet de klok gelijk en wacht twee dagen.
  4. Herhaal tot de afwijking aanvaardbaar is.